بیماری سلیاک از انواع بیماریهای چند فاکتوری است یعنی باید چندین عامل وجود داشته باشند تا فرد به چنین بیماری مبتلا گردد. زمانی که مصرف خوراکی های حاوی گلوتن از سنین زیر 4 ماهگی شروع می شود (قطع شیر مادر) احتمال ابتلا به این بیماری گوارشی به شدت افزایش می یابد. برخی از مهمترین علل بیماری سلیاک به این شرح است:
- ژن های مستعد کننده بیماری (عامل وراثت) – 10 تا 20 درصد احتمال را افزایش می دهد.
- مصرف مواد غذایی حاوی گلوتن
- زمان شروع غذاهای کمکی حاوی گلوتن در دوران شیرخوارگی
- ابتلا به عفونت های ویروسی در دوران شیرخوارگی
- مصرف توکسین های غذایی و عادات غذایی
- بارداری
- آلرژی
همچنین افراد مبتلا به دیابت (وابسته به انسولین)، کولیت روده و مشکلات تیروئید شانس بیشتری برای ابتلا به این اختلال روده ای دارند.
تاثیر گلوتن بر روده باریک و بیماری سلیاک
در بیماری سلیاک، گلوتن یک واکنش خود ایمنی را تحریک کرده و باعث می شود سیستم ایمنی به پوشش روده کوچک حمله کند. در نتیجه به طور خاص به پرزهای روده (برآمدگی های انگشت مانند که مواد مغذی را جذب می کنند) آسیب برساند. این آتروفی پرزها منجر به سوء جذب شده و از دریافت ویتامین ها و مواد معدنی ضروری توسط بدن جلوگیری می کند. در نتیجه علائمی مانند اسهال، درد، نفخ و عوارض طولانی مدت بالقوه مانند پوکی استخوان یا کم خونی ایجاد شده که همه با یک رژیم غذایی بدون گلوتن (GFD) که به روده اجازه بهبودی می دهد، قابل برگشت هستند.
نقش گلوتن و پاسخ ایمنی بر بیماری سلیاک:
- گلوتن: پروتئینی که در گندم، جو و چاودار یافت می شود و انسان برای هضم کامل آن مشکل دارد.
- عامل: در افراد مستعد ژنتیکی، گلوتن (به ویژه گلیادین) یک پاسخ ایمنی را فعال می کند.
- حمله خود ایمنی: سیستم ایمنی به بافت روده کوچک حمله کرده و باعث التهاب می شود.
نحوه آسیب رساندن به روده کوچک:
- آسیب پرزها (آتروفی پرزها): حمله مداوم ایمنی، پرزها را صاف کرده و سطح جذب مواد مغذی را کاهش می دهد.
- سوء جذب: با آسیب پرزهای روده، بدن نمیتواند مواد مغذی را به طور موثر جذب کند و منجر به کمبود مواد مغذی می شود.
- اختلال در میکروبیوم روده: التهاب همچنین تعادل باکتری های روده را مختل می کند و بر هضم و ایمنی بدن تأثیر بیشتری می گذارد.
علائم سلیاک در بزرگسالان
سلیاک می تواند علائم مختلف و متفاوتی را ایجاد نماید، اما در برخی موارد این بیماری هیچ علائمی نشان نمی دهد، در این مورد قسمتی از روده فرد سالم بوده و قادر به جذب مواد مغذی کافی برای پیشگیری از بروز علائم است. برخی از علائم گوارشی بیماری سلیاک در بزرگسالان شامل:
- نفخ و گاز
- اسهال یا یبوست
- کاهش وزن ناگهانی
- درد شکم
- حالت تهوع و استفراغ
- مدفوع چسبناک
در عین حال نیمی از بزرگسالانی که به سلیاک مبتلا می شوند علائم گوارشی را تجربه نمی کنند. برخی از علائم شایع دیگر سلیاک شامل:
نظرات
ارسال یک نظر